Antivries in Oostenrijkse wijn

Antivries in Oostenrijkse wijn

Janneco Pothuis, 7 februari 2011 

Weet u het nog?
 

In 1985 was ik een jaar of 18 en nog helemaal niet geïnteresseerd in wijn. Maar ik kan me de verontwaardiging van mijn ouders nog goed herinneren. Mijn ouders waren liefhebbers van wijn. Niet speciaal van Oostenrijkse wijn, maar de zogenaamde koudklimaatwijnen hadden hun interesse. En toen duidelijk werd wat er in Oostenrijk gebeurd was, werd de Oostenrijkse wijn het gesprek van de dag. Hoe hadden die Oostenrijkers ooit zo ver kunnen zinken….? 

In 1985 kwam aan het licht dat Oostenrijkse boeren zich schuldig hadden gemaakt aan het bijmengen van glycol aan hun wijn. Toentertijd was zoete wijn zeer populair. De zoete wijn was zelfs zo gewild dat de vraag naar deze wijn het werkelijke aanbod van zoete wijn overtrof. Er wordt gezegd dat het de grote supermarkten waren die handelaren onder druk zetten om goedkope, zoete wijn te leveren. Zo veel druk dat ze hun toevlucht namen tot het bijmengen van een ogenschijnlijk goedkope zoetstof; glycol. Ook de Duitse wijnwereld werd door het schandaal geraakt. De met glycol gezoete wijnen werden bij Duitse wijnen versneden. 

Gewone wijn werd ‘Lieblich’ (zoet) gemaakt door er zoetstof aan toe te voegen. Zelfs gewone suiker was te duur, er werd gekozen om de stof glycol toe te voegen (of iets preciezer: etheenglycol of ethyleenglycol).

In Wikipedia wordt etheenglycol omschreven als een kleurloze, stroperige alcohol met een zoete smaak die als antivries wordt gebruikt in radiatoren van auto’s.  Door de zoete smaak van antivries komt het wel voor dat kinderen er aanzienlijke hoeveelheden van drinken als ze een fles in handen krijgen. Een dergelijke situatie moet worden gezien als een medisch spoedgeval. 

Het is trouwens niet zo dat de Oostenrijkers de enigen zijn die met ethyleenglycol in de fout zijn gegaan. Ook in Nederland was een bedrijf betrokken bij een ernstig schandaal met deze stof. 11 jaar na het Oostenrijkse schandaal verkocht een Nederlands bedrijf een met etheenglycol vervuilde lading glycerine aan Haïti. Daar werd de vervuilde glycerine toegepast in hoestdrank. De gevolgen van deze vreselijke fout waren tragisch: tientallen kinderen kwamen om het leven.

De hoeveelheden glycol die in Oostenrijk werden gebruikt om de wijn ‘Lieblich’ te maken waren overigens relatief laag. De aangetroffen concentraties vormden geen acuut gevaar voor de gezondheid. 

Hoe dan ook, toen duidelijk werd wat er in Oostenrijk met de wijn was gebeurd, waren duizenden jaren van gerespecteerde wijntraditie niet genoeg om het wijnland te behoeden voor een enorme vertrouwenscrisis.  De markt stortte totaal in. De export zakte in tot het nulpunt.

Vertrouwen komt te voet en gaat te paard.
 

Bij ons thuis kwam er jaren lang geen Oostenrijkse wijn meer op tafel. Trouwens, ook geen Duitse wijn. Want waarom zouden we risico’s nemen…….. 

Maar wijnboeren in Oostenrijk hebben zich teruggevochten. En hoe... 

De Oostenrijkse wijnwereld sloeg een nieuwe weg in. In de periode die vooraf ging aan het wijnschandaal, lag in Oostenrijk de nadruk vooral op wijnproductie in bulkhoeveelheden. Commercieel gezien voerden de zoete wijnen de boventoon. Na het wijnschandaal werd het idee van kwaliteit ‘afgestoft’en opnieuw gedefinieerd. De oude kwaliteitswaarden heroverden de aandacht die ze verdienden. De productie verschoof naar de drogere kwaliteitswijnen en mettertijd kroop de Oostenrijkse wijnwereld uit het diepe dal van de glycolcrisis. 

Dit hele proces van verbeteringen werd vanuit wet- en regelgeving ondersteund met nieuwe, veel strengere, wettelijke eisen die aan de wijnwereld werden opgelegd. 

Het was in Oostenrijk juist de biologische wijnwereld die na het glycolschandaal groeide en bloeide. Het productie-aandeel van biologische wijnen in Oostenrijk is enorm gestegen. Maar minstens even belangrijk: de kwaliteit van Oostenrijkse biologische wijnen staat internationaal zeer hoog aangeschreven!

 Tegenwoordig wordt nog steeds zo’n 75% van alle in Oostenrijk geproduceerde wijn in Oostenrijk genuttigd. Dat is al lang niet meer zo omdat de Oostenrijkers de wijn niet over de grens verkocht krijgen. Die tijden zijn echt voorbij. De Oostenrijkers zijn zich heel bewust van de kwaliteit van hun eigen wijnen. De Oostenrijkse cultuur wordt gedragen door een liefde voor en kennis van hun eigen; prachtige Oostenrijkse wijnen. 

Het is nu aan ons, de wijnliefhebbers buiten Oostenrijk, om er voor te zorgen dat we niets missen van alle moois dat de Oostenrijkse wijncultuur ook aan ons te bieden heeft.

Op uw gezondheid!